Hoe borgen we integriteit in de financiële sector?

Business line

HQ

Type

Blogs

Gepubliceerd op:

16-03-18

Vandaag ben ik aanwezig op de eerste Rudolf de Korte lezing, georganiseerd door het DSI (Dutch Security Institute). Locatie? Een door winterse buien geteisterd Amsterdam. Mijn collega Patricia was door het DSI uitgenodigd om deze lezing bij te wonen maar vond dat het thema beter bij mij paste. Precies om 16.00 stapte in de Noorderkerk binnen, de locatie waar deze lezing werd gegeven. De line-up: Marcia Luyten (Buitenhof) in de rol van vragenstelster en gastvrouw, Dirk Schoenmaker (directeur DSI), Jeroen Smit (auteur en journalist), Jeroen Dijsselbloem (minister van financiën). Het thema: hoe borgen we integriteit in de financiële sector.

Integriteit in de financiële sector

Het DSI staat opgesteld voor screening, certificering en handhaving (tucht). Vanuit die drie pilaren draagt zij bij aan integriteit in de financiële sector. Jeroen Smit benadrukt dat integriteit een werkwoord is. Je moet eigenlijk iedere dag een beetje twijfelen aan je eigen integriteit. Hierdoor ben je je bewust van je integriteit en werk je hier continu aan. Diversiteit in de bestuurskamers draagt ook bij aan integriteit. Zet zes of zeven gelijke mannen in een bestuurskamer en je hebt tunnelvisie met een eigen werkelijkheid. Topmannen leiden zonder uitzondering aan een extreme competitiedrang. Het draait continu om winnen en verliezen, jager of prooi zijn en leidt tot grensverleggend gedrag. En als er al eens een vrouw doordringt tot de bestuurskamer, dan moet zij zich als een man gedragen. Kortom een man in een rok. Smit grapt dat zijn advies is om verplicht te stellen minimaal één psychiater in de RvC op te nemen omdat de meeste topmannen last hebben van een narcistische persoonlijkheidsstoornis. Ook de invloed van flexibele beloning wordt aangestipt. Hoe kun je de motiverende werking van dit instrument behouden, terwijl je de perverse prikkel uitbant? Tot slot haalt Smit een boek aan: ‘The (honest) truth about dishonesty’, om te illustreren dat integriteit beïnvloed kan worden. Zowel positief als negatief.

Minister Dijsselbloem roept vooral op tot actie vanuit de sector zelf. De sector moet zelf het voortouw moet nemen in zelfregulering en niet op de wetgever moet wachten. Ook pleitte hij dat de sector wel heel gemakkelijk grenzen opzoekt. Daarmee bedoelt hij dat er vooral aan de minimale eisen wordt voldaan terwijl een bank de lat ook hoger kan leggen. Zijn stelling: bij zelfregulering kan het aantal wetten en regels vanuit de toezichthouder en de wetgever beperkt worden. Voorts vindt de minister dat ook de journalistiek een taak heeft. Zo kun je makkelijk een verhaal maken over een klein onderwerp en dit enorm opblazen, met als gevolg dat het blazoen van de sector weer wordt geschaad. Overigens refereerde ook Smit aan de journalistiek als een sector met weinig zelfregulering.

Integriteit staat gelijk aan innerlijke beschaafdheid

Rudolf de Korte had zelf ook nog een pakkende vraag aan de minister: “Hebben wij in deze sector wellicht behoefte aan iconen?” Op zich wel, was daar het antwoord op van de minister. Maar.. die kun je niet aanwijzen. De minister vervolgde zijn vraag door Aad Jacobs (oud RvB ING) aan te halen als icoon uit vervlogen tijden. De minister reageerde met de stelling dat de sector zelf op moet staan, en juist ook zichtbaar moet maken wat wel goed gaat. De vraag wat de minister doet om zijn eigen integriteit te borgen vond ik zelf wel interessant. Juist omdat een minister zoveel verschillende belangen moet behartigen, kan dit nog wel eens voor dillema’s zorgen. De minister gaf als antwoord dat hij hier veel intern over praat, maar juist ook met externe partijen. Daarnaast verdiept hij zich veel in literatuur over dit onderwerp.

Mocht iemand na de mening van deze zwaargewichten nog interesse hebben in mijn mening, lees dan verder. Wat mij betreft is integriteit net zoiets innerlijke beschaafdheid. Het overgrote meerderheid van de mensen beschikt hierover en is zich hier echt wel van bewust. Het wordt alleen makkelijk vergeten. Bonussen, vrouwenquotum, MVO, tucht, verantwoording afleggen, maatschappelijk debat en zelfregulering zijn alle thema’s die kunnen leiden tot meer integriteit in de financiële sector. In het dagelijkse leven sta je onder invloed van tijd, competitie, doelstellingen, druk vanuit privé, prikkels in de beloningssfeer en nog veel meer. De lijst van factoren die invloed hebben op de mate waarin je integer handelt is oneindig. Alleen al om die reden is het bijna onmogelijk om repressief te handelen. Er is altijd wel een andere factor die dermate veel gewicht in de schaal legt dat integriteit te discussie staat. Het is beter om de stimuli van integriteit te benadrukken. Voorbeelden hiervan zijn diversificatie, transparantie in handeling en gevolg en het geven van het goede voorbeeld. Zoals de zelf minister aanhaalde: “opvoeden is voorleven”.

Tags

  • zakelijk advies