Waar komt de Compliance Officer vandaan?

Business line

Compliance & Risk

Type

Collega's aan het woord

Gepubliceerd op:

16-04-18

In 1989 stelde de Nederlandse wetgever het handelen met voorkennis strafbaar. Voor een aantal instellingen was dit de aanleiding om een Compliance Officer in dienst te nemen. In 1991 riepen NMB Postbankgroep en ABN AMRO diverse compliance functies in het leven om meer vorm te geven aan dit vakgebied. Compliance was aanvankelijk een vrijblijvende activiteit in Nederland. In verloop van tijd kreeg het een steeds dwingender karakter door de extraterritoriale werking van de Amerikaanse wetgeving, onder andere door onze handel met Amerika.

Operatie Clickfonds

In oktober 1997 werd de financiële wereld opgeschrikt door ‘Operatie Clickfonds’. Er vond een inval plaats op de beurs omdat een aantal spelers in het effectenbedrijf zich schuldig maakten aan ‘frontrunning’; de zogenaamde handel met voorwetenschap, belastingontduiking en het witwassen van crimineel geld. Dit was de aanleiding voor financiële instellingen om meer dan voorheen te werken naar een integere bedrijfstak, waar betrouwbare en deskundige personen werkzaam zijn.

Verplichte onafhankelijkheid en professionaliteit voor compliance

Met artikel 69 van de Regeling Organisatie en Beheersing in april 2001 werd de onafhankelijke compliance functie voor banken verplicht gesteld. Later, in 2007 komt dit artikel te vervallen door de komst van Wet op het financieel toezicht (Wft).

De internationale strijd tegen terrorisme begon na de aanslagen van 11 september 2001. Daardoor ontstond er een nieuwe integriteitsnota. In de ‘Nota Integriteit Financiële Sector’ werd de noodzaak in de wet- en regelgeving ten aanzien van de terrorismefinanciering benadrukt.

In 2004 werd deze nota vervangen met de Wet Actualisering en Harmonisatie financiële toezichtswetten (Wet A & H). Met de Wet A & H werd het integriteitstoezicht wettelijk ingevoerd. Hierin werd omschreven waarop er toezicht werd gehouden met betrekking tot integriteit.

Definitie van Compliance

“…de naleving van wet- en regelgeving, alsmede het werken volgens de normen en regels die een instelling zelf heeft opgesteld”. – Artikel 69 van de Regeling Organisatie en Beheersing.

Wet op het financieel toezicht (Wft)

Op 1 januari 2007 is een groot deel van (de publieke) wet- en regelgeving vervangen door de Wft. In deze wet en de nadere regelingen is de functie van compliance en de Compliance Officer beschreven (onder meer in het Besluit Prudentiële regels). Daarnaast is in de Wft beschreven wat de verantwoordelijkheden en aandachtsgebieden van de toezichthouders zijn. De Stichting Autoriteit Financiële Markten (AFM) richt zich op het gedragstoezicht en De Nederlandsche Bank (DNB) houdt toezicht gericht op het bevorderen van de financiële degelijkheid van financiële instellingen. Beiden leggen zich eveneens toe op het zogenaamde ‘integriteitstoezicht’. In de praktijk komt het erop neer dat een financiële instelling een integere en beheerste bedrijfsvoering moet hebben.

Risico's herkennen

Door de financiële crisis die in 2008 startte, hebben zowel de financiële ondernemingen als de financiële toezichthouders veel geleerd. Een geleerde les van de DNB was dat zij meer aandacht moest geven aan het gedrag en de organisatiecultuur om zodoende vroegtijdig risico’s te identificeren.

2009 was het jaar dat de DNB in de beleidsvisie de ‘7 Elementen van een Integere Cultuur’ ontwikkelde. Daarin staat aangegeven op welke manier DNB het toezicht op gedrag en cultuur uitoefent. Niet alleen cultuur en risicomanagement kregen na de crisis meer aandacht vanuit de toezichthouder. Governance wordt ook steeds meer door de toezichthouder beoordeeld. Hierdoor komt de focus van Compliance Officers op onder andere permanente educatie, betrouwbaarheid van bestuur, beloningsmanagement en het afleggen van de eed/belofte.

Professionele aanpak compliance

In 2013 is het initiatief gestart om een mondiale richtlijn voor compliance te ontwikkelen. Dat resulteerde in 2015 in de Internationale Standaard 19600 Compliance management systems- guidelines. ISO 19600 is ontwikkeld in de vorm van een richtlijn en niet als een eisenstellende norm. Het is bedoeld om organisaties te helpen om hun bestaande aanpak van compliance management te verdiepen en te verbreden.

Nick Rojer
Analist Know Your Client bij Octas

Tags

  • compliance
  • financial crime